Tái Ông Thất Mã
Từ Giao
Đây là câu chuyện kể về một ông già ở biên giới bị mất con ngựa. Câu chuyện được mất này có ý nói rằng: trong cái xui có cái hên, hoặc ngược lại. Cho nên chớ có vội buồn khi gặp vận xui, chớ có vội vui khi gặp vận hên. Sự tổn thất chỉ là tạm thời, có thể do đó được lợi lớn hơn, hoặc việc xấu hóa thành việc tốt. Sự đời là vô thường.

Ngày xưa, ở miền biên giới phía bắc có hai cha con. Một hôm, con ngựa quý của ông già bị thất lạc, tìm mãi vẫn không thấy. Người con trai tỏ ra vô cùng lo lắng, sốt ruột. Bà con hàng xóm hay tin đều đến khuyên anh chớ nên quá lo buồn về việc này. Người cha thản nhiên nói: "Mất đi một con ngựa, biết đâu lại là một việc tốt!". Mọi người nghe vậy đều cảm thấy khó hiểu.

Ít lâu sau, con ngựa đột nhiên trở về, lại còn dẫn theo một con tuấn mã.
Bà con hàng xóm được tin bèn đến chúc mừng. Nhưng không ngờ ông cụ lại nói: "Biết đâu đây chẳng phải là một việc xấu?". Mọi người đều cảm thấy kỳ quặc.

Người con trai rất thích con tuấn mã, thường cưỡi nó đi chơi khắp nơi. Một hôm, anh ta chẳng may bị ngã ngựa thành què chân. Bà còn hàng xóm lại đến an ủi anh thì cụ già lại nói: "Bị ngã què chân chắc gì là một việc xấu?".

Một năm sau, quân giặc ở phương bắc kéo sang xâm lấn, những thanh niên trai tráng ở địa phương đều phải đi lính đánh giặc, phần lớn đều bị chết trận. Người con trai của ông cụ vì bị què không thể ra trận, bảo toàn được tính mạng và còn hầu hạ được ông cụ.

Bởi vậy cho nên chúng ta nên biết: Ở đời, được cái này thì phải mất cái kia. Đó là luật bù trừ, không nên quá vui cũng chẳng nên quá buồn trước chuyện được mất trên thế gian. Tất cả chỉ là huyễn mộng mà thôi.

Từ Giao