Vua Lê Hy Tông

Với những cống hiến to lớn của đạo Phật cho hòa bình và gia tài văn hóa - tinh thần của nhân loại, Đại Lễ Phật Đản vừa được UNESCO chính thức công nhận là một trong những ngày lễ hội tôn giáo của thế giới.

Ngoài các nước Phật giáo trên thế giới, Đại Lễ Phật Đản năm nay được Liên hiệp quốc tổ chức tại Trung tâm Buddhamonthon - Bangkok, Thái Lan từ 7 đến 10-5 (tức 10-13-4 âm lịch). Việt Nam - một trong 14 quốc gia là thành viên của ban tổ chức cũng đã cử phái đoàn tham dự đại lễ này. 

Năm nay, nhân dịp UNESCO công nhận lễ Phật đản là lễ hội tôn giáo thế giới, nhiều công trình văn hóa Phật giáo đặc sắc khắp châu Á được nhắc đến, trong đó có pho tượng Vua sám hối độc nhất ở Việt Nam, với tạo hình độc đáo. 

Đó là tượng tạc nhà vua mặc triều phục đang quỳ, hai bàn tay vua cung kính mở rộng để trên mặt phẳng, tương xứng với thân vua đang trong tư thế cúi lạy và mang trên lưng một pho tượng Phật cao lớn ngồi trên tòa sen. Tương truyền tượng này do chính vua Lê Hy Tông sai tạc để tỏ lòng sám hối của mình sau sự kiện thiền sư Tông Diễn thuộc phái Tào Động đời thứ 37 vào kinh dâng ngọc khai thị.

Theo nhiều nhà nghiên cứu, khoảng năm 1678, niên hiệu Vĩnh Trị, vua Lê Hy Tông ra lệnh buộc tăng ni phải lui về chốn núi rừng, thôn xóm vắng vẻ để hành đạo, chứ không được ở kinh đô Thăng Long nữa. Nghe tin này, thiền sư Tông Diễn, hiệu Chơn Dung (1640-1711) bấy giờ đã đắc pháp ở chùa Vọng Lão trên Yên Tử, đã xuống núi đến kinh thành xin yết kiến nhà vua để dâng một hộp ngọc. Khi được triệu vào cung, dâng hộp lên thì bên trong chỉ có một tờ biểu kể rõ lợi ích của việc ứng dụng Phật pháp vào chính sự, nhằm đưa đến thái bình thịnh trị, cứu đời an dân như đã thấy ở đời Lý - Trần. Lợi ích này rõ ràng và tỏa sáng như một viên ngọc quý, tuy vô hình nhưng không bị thời gian và lịch sử hủy hoại.

Vua đọc xong bèn thỉnh thiền sư đến tham vấn, hỏi đạo. Được thiền sư giải đáp trôi chảy và nêu lên những báo ứng không tránh khỏi của tội hủy báng, ngăn trở hoặc bài xích Phật pháp, vua Lê Hy Tông tỉnh ngộ, liền sai tạc tượng sám hối trên. 

Hiện pho tượng này còn đặt tại chùa Hòe Nhai (tức Hồng Phúc tự) là nơi thiền sư Tông Diễn cuối đời đã về hoằng pháp ở đó và cho khắc 2 bộ kinh tối thượng là Hoa nghiêm và Pháp hoa trước khi sư thị tịnh vào năm Kỷ Sửu 1711, thọ 72 tuổi. Ngày nay, chùa tọa lạc số 19 Hàng Than, quận Ba Đình, Hà Nội.

Nhân Hương



Tượng Vua Sám Hối