Chữ Vạn Có Ý Nghĩa Gì?
Thích Minh Quang dịch
Chữ Vạn là một trong 32 tướng đại nhân của Phật, căn cứ Kinh Trường A Hàm nói, nó là tướng đại nhân thứ mười sáu, nằm trước ngực đức Phật.  Lại trong Tát Giá Ni Kiền Tử Sở Tuyết Kinh, quyển 6 nói, đó là tướng tốt thứ 80 của đức Phật Thích Ca.  Trong Thập Địa Kinh Luận, quyển 12 nói:  Bồ Tát Thích Ca lúc chưa thành Phật, trước ngực đã có tướng chữ Vạn công đức trang nghiêm kim cương.  Đây là tướng công đức trước ngực như người ta thường bảo.  Song trong Phương Quảng Đại Trang Nghiêm Kinh, quyển 3 nói rằng tóc của đức Phật cũng có 5 tướng chữ Vạn.

Trong Hữu Bộ Tỳ Nại Da Tạp Sự, quyển 29, nói Phật ở giữa hông cũng có tướng chữ Vạn.  Thực ra Vạn chỉ là ký hiệu mà không phải là văn tự.  Nó biểu thị sự kiết tường vô lượng, gọi là kiết tường hải vân, lại gọi là kiết tường hỉ toàn.  Do đó trong Kinh Đại Bát Nhã, quyển 381 nói: “Tay chân và trước ngực đều có tướng kiết tường hỉ toàn để biểu thị công đức của Phật.”

Ký hiệu chữ Vạn có cái xoay qua hữu, có cái xoay qua tả.  Căn cứ theo Huệ Lâm Âm Nghĩa  quyển 21, Huệ Uyển Âm NghĩaKinh Hoa Nghiêm v.v…, tất cả có 17 chỗ có chữ Vạn xoay qua hữu.  Song trong Đà Na Ni Tập Kinh, quyển thứ 10 có mô tả hình trời Ma Lợi Chi cầm quạt, trên quạt có chữ Vạn xoay về phía tả.  Lại còn tướng chữ Vạn dưới bàn chân của tượng Phật Dược Sư ở Nại Lương Nhật Bản xoay về phía tả.  Song theo ghi chép, phần lớn là chữ Vạn xoay về phía hữu. 

Những vị thần chủ yếu sớm nhất ở Ấn Độ như thần Tỳ Thấp Nô và Khắc Lợi Tân Na, trước ngực đã có tướng chữ Vạn.  Theo truyền thuyết của Ấn Độ cổ, phàm là chuyển Luân Thánh Vương có thể thống trị thế giới, đều có đủ 32 tướng đại nhân.  Phật là vị thánh vương trong các pháp, cho nên cũng có đủ 32 tướng đại nhân.  Điều này có ghi trong Kinh Kim Cương Bát Nhã.

Trong thời cận đại, tướng chữ Vạn xoay qua tả thường xảy ra tranh luận.  Đại đa số cho rằng xoay qua hữu là đúng, xoay qua tả là sai.  Nhất là vào thập niên 40 thế kỷ XX, Hitle ở Châu Âu  cũng sử dụng chữ Vạn để làm biểu tượng cho chủ nghĩa quân phiệt của mình.  Từ đó về sau càng có nhiều tranh luận hơn nữa.  Có người bảo Hitle dùng chữ Vạn là xoay về bên tả, còn của Phật giáo xoay về bên hữu. 

Thực ra, vào đời Đường, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên đã từng sáng tạo ra một chữ Vạn đọc âm là nhật, ý tượng trưng cho mặt trời.  Chữ đó xoay về phía tả.  Hítle dùng là chữ nghiêng, còn Phật giáo dùng là chữ Vạn ngay thẳng.  Còn như Ấn Độ giáo thì cho rằng chữ Vạn xoay qua hữu tượng trưng nam thần, chữ Vạn xoay qua tả tượng trưng nữ thần.  Còn Lạt Ma giáo ở Tây Tạng dùng là chữ Vạn xoay về phí hữu, Bon-pa giáo dùng chữ Vạn xoay về phía tả.

Theo nghiên cứu của tiến sĩ Quang Đảo Đốc trường đại học Quốc Sĩ Quán ở Nhật, chữ Vạn vốn không phải là văn tự, đến thế kỷ thứ VIII trước công nguyên mới thấy ghi chép trong Bà la môn giáo.  Đó chính là lông trước ngực của chủ thần Tỳ Thấp Nô.  Ký hiệu đó được gọi là vatsa mà không phải là văn tự. Đến thế kỷ thứ III trước công nguyên, ký hiệu này mới được dùng trong kinh Phật.  Đến thế kỷ thứ nhất sau công nguyên, lại đổi tên là svastiko, vốn là tướng lông xoắn ốc trên đầu bò, diễn biến thành tướng lông xoắn trước ngực thần Tỳ Thấp Nô, về sau thành một trong 16 tướng đại nhân, rồi lại trở thành một trong 32 tướng đại nhân.

Tóm lại, trong Phật giáo, không luận là xoay sang hữu hay xoay sang tả, chữ Vạn luôn tượng trưng cho lòng từ bi và trí tuệ vô hạn của Phật.  Xoay vòng tượng trưng cho Phật lực vận tác vô cùng, lan tỏa khắp bốn phương, vô cùng vô tận, không ngừng không nghỉ, cứu độ vô lượng chúng sanh trong 10 phương.  Cho nên không cần phải chấp, thắc mắc hình chữ Vạn nên xoay qua hữu hay xoay qua tả.

Trích trong “Phật Học Quần Nghi”         Dec 8, 2004
Vi tính:  Giác Pháp